خداوند اين دايره را وعده‌گاه خود با بندگانش قرار داد و اين منطقه را جايگاه امنى براى تمام مخلوقات خود از انسان و حيوان و گياه ساخت و شكار حيوانات و جدا ساختن شاخه و برگ درختان و روييدنيها و حتى تيغ‌هايشان را حرام كرد . ابن عباس روايت كرده كه حضرت ابراهيم عليه السّلام نخستين كسى بود كه به راهنمايى جبرييل اين علامت را جهت تعظيم و تكريم خانهء خدا در مرز حرم نصب كرد ، سپس قصىّ بن كلاب اين علامت‌ها را تجديد نمود و نيز گويند كه قبل از او حضرت اسماعيل عليه السّلام اين كار را انجام داده است . همچنين گفته شده كه : عدنان بن ادّ نخستين فردى بود كه حدود حرم را مشخص نمود ، آنگاه قريشيان مجدّدا علامتها را بازسازى كردند ، سپس پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پيش از هجرت خود و همچنان پس از هجرت و در سال فتح به بازسازى علامتها پرداخت و سپس عمر ابن خطاب در سال 17 ه . و سپس عثمان بن عفان در سال 26 ه . و سپس معاويه و بعد از او عبد الملك بن مروان و سپس مهدى عباسى ، حدود حرم را ترميم كردند . در سال 325 ه . به دستور آل راضى عباس دو ستون بلند حرم در تنعيم ساخته شد . فاسى مىگويد : اسم او بر ستون نوشته شده است . سپس به دستور امير مظفّر حاكم إربل در سال 616 ه . دو ستون آغاز مرز حرم در سمت عرفات بنا گرديد كه پس از آن به دستور امير مظفّر حاكم يمن در سال 683 ه . « 1 » تعميراتى در آن دو انجام داده شد . مسجد الحرام موقعيت مسجد - دربهاى مسجد - مناره‌ها - تاريخ توسعه و ساختمانهاى آن ، جايگاه امام جماعت‌ها در مسجد الحرام ، چگونگى نماز خواندن در آن ، مقام ابراهيم عليه السّلام ، منبر مسجد الحرام و تاريخ آن ، چاه زمزم ، سقاخانه عباس ، پياده‌روهاى چهارگانه ، ساعتهاى

--> ( 1 ) - با كوششى كه در هنگام وقوف در عرفات داشتم تاريخى را بر روى ستونهاى ياد شده نديدم با آن كه حتما پس از تاريخ ذكر شده مجددا تجديد بنا گرديده است ؛ زيرا اين دو ستون نمىتواند مربوط به هفت قرن قبل يا بيشتر بوده باشد .